Kiedy w końcu zniosą obowiązek noszenia maseczek? Co ze ślubami? Jak będą wyglądać matury? 100 pytań i odpowiedzi o to, co nas czeka

 

fakt.pl

PYTANIA I ODPOWIEDZI NA 11.05.

KIEDY W KOŃCU ZNIOSĄ OBOWIĄZEK NOSZENIA MASECZEK? CO ZE ŚLUBAMI? JAK BĘDĄ WYGLĄDAĆ MATURY? 100 PYTAŃ I ODPOWIEDZI O TO, CO NAS CZEKA

Trwa wielkie odmrażanie Polski po tym, jak rząd wprowadził liczne ograniczenia w związku z epidemią koronawirusa: zamknął przedszkola, szkoły, pensjonaty i granice. Pojawiło się tak dużo nowych przepisów, wytycznych, nakazów i zakazów, że trudno się w nich połapać. Pomagamy je zrozumieć. Czy dzieci wyjadą na wakacje? Czy ochroniarz może zakazać wejścia do sklepu komuś, kto nie ma maseczki? Czy pomoc od ZUS trzeba będzie zwrócić? Fakt odpowiada na te i inne pytania naszych Czytelników.

  1. Dzieci wracają do przedszkoli i żłobków. Ale czy przedszkolanki będą jakoś testowane na koronawirusa?

Nie ma przepisów, które by to nakazywały. Zalecenia Głównej Inspekcji Sanitarnej dotyczące żłobków i przedszkoli wskazują tylko, że opiekunowie muszą być zdrowi. Jeśli członkowie ich rodzin są na kwarantannie lub w izolacji, tacy opiekunowie nie powinni pracować z dziećmi. Jeśli mamy wątpliwości co do stanu zdrowia przedszkolanki, powinniśmy powiadomić o tym dyrekcję przedszkola oraz inspekcję sanitarną.

  1. Jak żłobki zadbają, żeby maluchy były w nich bezpieczne?

W przedszkolach i żłobkach ma być zachowany reżim sanitarny. Grupy nie mogą liczyć więcej niż 12–14 dzieci, a w sali, w której przebywają, mogą być tylko takie zabawki lub przedmioty, które można łatwo zdezynfekować. Opiekunowie muszą zachować 2-metrowy dystans od siebie. Jeden opiekun nie może zajmować się więcej niż jedną grupą dzieci.

  1. Czy w sklepach wciąż obowiązują godziny dla seniorów?

Nie, zostały już zniesione. W godz. 10–12 obsługiwani są wszyscy klienci. Wciąż jednak obowiązują inne obostrzenia. W sklepach, marketach i galeriach handlowych może przebywać jedna osoba na 15 mkw. powierzchni sklepu.

  1. Jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują w galeriach handlowych?

Po pierwsze, obowiązują ograniczenia w liczbie klientów. W galeriach może przebywać 1 osoba na 15 mkw. Po drugie, w obiektach tych są specjalnie oznaczone miejsca, gdzie znajdują się płyn do dezynfekcji i rękawiczki jednorazowe dla klientów. Po trzecie, płyn i rękawiczki musi zapewnić każdy sklep funkcjonujący w galerii.

  1. Kiedy zostaną otwarte restauracje?

Konkretnej daty wciąż nie znamy. Zgodnie z rządowym planem odmrażania Polski, dopiero w III etapie. Być może od 18 maja te lokale, które mają ogródki, będą mogły w nich przyjmować klientów. Nawet gdy już restauracje zostaną otwarte, będą w nich panować specjalne zasady bezpieczeństwa.

  1. Dlaczego mamy zakrywać usta i nos, skoro minister zdrowia mówił, że to wcale nie chroni przed koronawirusem?

Zakrywanie twarzy (np. maseczką) ma sprawić, że osoby chore lub zakażone koronawirusem nie będą zarażały innych, np. kichając lub rozmawiając. Pamiętajmy, że możemy zakażać, nie mając objawów i nie wiedząc, że jesteśmy zakażeni. Jak chronić siebie? Zachowując odpowiedni dystans społeczny oraz dbając o higienę (często myjąc ręce, używając rękawiczek w miejscach publicznych itd.).

  1. Czy pracują sądy? Czy rozprawa ustalona na 19 maja się odbędzie?

W tej chwili większość rozpraw jest odwołanych. Sądy rozpatrują tylko sprawy pilne, czyli np. wnioski o aresztowanie czy zarządzenie przerwy w wykonywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego. Inne sprawy zostały odroczone.

Sekretariat sądu jest obowiązany poinformować telefonicznie bądź listownie o tym, że dana rozprawa się nie odbędzie. Jeśli nie otrzymaliśmy żadnej wiadomości, warto na wszelki wypadek zadzwonić do sekretariatu sądu.

  1. Planujemy w sierpniu wziąć ślub. Chcemy zaprosić 100 osób. Kiedy będzie wiadomo, czy takie uroczystości będzie można zorganizować? Chcemy rozdać zaproszenia.

Obecnie zakazane jest organizowanie jakichkolwiek zgromadzeń i imprez. Można więc wziąć ślub w kościele, udzielają go także urzędy stanu cywilnego. Nie można jednak zorganizować wesela. Pamiętajmy, że zakazane jest też prowadzenie usług restauracyjnych – w lokalach można więc jedynie zamawiać jedzenie na wynos. Główny inspektor sanitarny ma wkrótce wydać rekomendacje dotyczące organizacji wesel.

  1. Kiedy zostaną otwarte place zabaw? Dzieci w domach bardzo się nudzą.

Otwarcie placów zabaw, a także siłowni na świeżym powietrzu rząd zaplanował dopiero w IV etapie odmrażania Polski. Najwcześniej będzie to możliwe na początku czerwca, ale to nie jest pewne. Obecnie otwarte są tylko place zabaw przy przedszkolach.

  1. Kiedy dzieci do 13. roku życia będą mogły samodzielnie wyjść na podwórko, czy na rower?

Na razie nie wiadomo. Dzieci do 13. roku życia mogą przebywać poza domem tylko pod opieką osoby dorosłej.

  1. Hotele i pensjonaty mogą być już otwarte. A kto zorganizuje wyżywienie turystów? Czy restauracje w tych obiektach są otwarte?

Restauracje i punkty gastronomiczne działające na terenie hoteli czy ośrodków wypoczynkowych nie mogą przyjmować turystów. Mogą jednak wydawać jedzenie na wynos czy dostarczać bezpośrednio do pokojów. Sporym zainteresowaniem będą się cieszyć prywatne kwatery, gdzie każdy sam może przygotować sobie posiłki.

  1. Kiedy będą otwarte restauracje i bary?

Nie ma jeszcze konkretnej daty. Coraz częściej mówi się o 18 maja. Nawet jeśli ponownie będą mogły przyjmować klientów, to będą w nich panować specjalne obostrzenia.

  1. Kiedy zaczną normalnie działać przychodnie?

Przychodnie specjalistyczne już zaczynają przyjmować pacjentów na planowe wizyty i badania. Wciąż odbywać się będą teleporady, ale jeśli konieczna będzie wizyta u lekarza, takie także będą się odbywać. Niestety, trzeba uzbroić się w cierpliwość. Przychodnie w pierwszej kolejności przyjmą tych pacjentów, którzy mieli zaplanowane wizyty na marzec, kwiecień i maj, ale z powodu epidemii zostały one odwołane.

  1. Czy moja operacja, którą muszę przejść w szpitalu, odbędzie się?

Szpitale zaczęły już przyjmować pacjentów na planowe operacje i zabiegi. Jako pierwsi zostaną przyjęci ci chorzy, którzy mieli zaplanowane leczenie w marcu, kwietniu i maju, ale nie doczekali się zabiegu przez koronawirusa. Uwaga: zanim trafimy do szpitala, zostanie z nami przeprowadzony wywiad epidemiologiczny. Zostaniemy zapytani, czy mieliśmy kontakt z osobą zakażoną koronawirusem lub przebywającą na kwarantannie. Dwa dni przed planowym przyjęciem szpital pobierze od nas wymaz, by sprawdzić, czy nie jesteśmy zakażeni.

  1. Kiedy będzie można swobodnie przekraczać granicę i nie trzeba będzie przechodzić przymusowej 14-dniowej kwarantanny po wjeździe do Polski?

Kontrola na granicy z Niemcami, Litwą, Czechami i Słowacją została przedłużona do 13 maja. Granicę na razie można przekraczać tylko w wyznaczonych miejscach. Wciąż obowiązuje przymusowa kwarantanna. Zwolnieni zostali z niej na razie tylko pracownicy transgraniczni (czyli osoby, które codziennie przekraczają granicę w drodze do zakładu pracy zlokalizowanego np. w Czechach czy Niemczech) oraz studenci i uczniowie transgraniczni.

  1. Czy pracodawca może mnie zwolnić, jeśli korzysta z tarczy antykryzysowej?

Tarcza antykryzysowa zawiera wiele programów pomocowych dla firm. Pracodawca nie może zwolnić pracowników, jeśli korzysta z dopłat do wynagrodzeń pracowników. Taka pomoc przysługuje przez trzy miesiące i właśnie przez ten czas firma nie może zwalniać.

  1. Czy dodatkowy zasiłek na dziecko będzie wypłacany także w wakacje?

Na razie zasiłek będzie przysługiwać do 24 maja. Nie wiadomo, czy termin zostanie przedłużony.

  1. Jak zapewnić dziecku opiekę w wakacje?

W wakacje prawdopodobnie nie będzie już zasiłku koronawirusowego na dziecko. Zapewne placówki opiekuńczo-wychowawcze (np. przedszkola) będą pełnić dyżury wakacyjne. Innym rozwiązaniem jest po prostu wzięcie urlopu na część wakacji.

  1. Czy po ulicy można chodzić w przyłbicach?

Tak, minister zdrowia Łukasz Szumowski na jednej z konferencji przyznał, że można ich używać do zasłaniania twarzy w miejscach publicznych. Przyłbice mogą nosić także pracownicy sklepów obsługujący klientów, o ile lada lub punkt kasowy jest oddzielony przegrodą.

  1. Chcę lecieć do Wielkiej Brytanii pod koniec maja do rodziny. Czy będzie to możliwe?

Jeszcze nie wiadomo. Na razie granice można przekraczać tylko samochodem. Ruch lotniczy jest wstrzymany. LOT dopiero w czerwcu zamierza uruchomić połączenia, w pierwszej kolejności krajowe.

  1. Skąd mam wiedzieć, że ZUS zwolnił mnie z obowiązku płacenia składki?

Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku ZUS wyśle informację z potwierdzeniem. Ci, którzy składali wniosek przez Portal Usług Elektronicznych, otrzymają ją w tym systemie. Ci, którzy składali wniosek papierowy, informację dostaną pocztą.

  1. ZUS nie zgodził się na zwolnienie mnie ze składek. Uznał, że mam zaległości, choć wcale tak nie jest.

W takiej sytuacji można złożyć wniosek do prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uwaga: mamy na to 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Pamiętajmy, zwolnienie z ZUS przysługuje osobom pracującym na własny rachunek (jeśli ich przychód miesiąc przed złożeniem wniosku nie przekroczył 15 681 zł) lub też tym przedsiębiorcom, którzy zatrudniają maksymalnie 10 osób (w tym przypadku nie było kryterium przychodowego, a zwolnienie dotyczy składek opłacanych za pracowników). Firma musiała zostać zarejestrowana przed 1 kwietnia br.

  1. ZUS negatywnie rozpatrzył mój wniosek o zwolnienie ze składek. Co teraz?

Trzeba zapłacić nie tylko zaległą składkę (za marzec), ale też odsetki.

  1. Moja wycieczka została odwołana, ale biuro odmawia mi zwrotu pieniędzy. Proponuje za to wycieczkę w innym terminie lub voucher. Czy muszę się na to zgodzić?

Nie. Jeśli biuro odwołało wycieczkę, ma obowiązek zwrócić pieniądze. Jeśli proponuje inne rozwiązanie (np. voucher), podróżny może się na zgodzić, ale nie musi. Uwaga, na zwrot środków możemy czekać aż 194 dni. Dlaczego? Do niedawna biura podróży miały 14 dni na zwrot pieniędzy, ale tarcza antykryzysowa wydłużyła ten czas o kolejne 180 dni.

  1. Banki oferują wakacje kredytowe, czyli odraczają raty kredytów. Mam pożyczkę w firmie pożyczkowej. Czy w tym przypadku też mogę liczyć na wakacje kredytowe?

Niektóre firmy pożyczkowe umożliwiają rozłożenie spłaty na dłuższy czas albo okresową przerwę w spłacie raty. Trzeba to jednak sprawdzić u konkretnego pożyczkodawcy i upewnić się, czy nie wzrośnie przez to koszt pożyczki.

  1. Kiedy będę mogła wyjechać kamperem na pole namiotowe? To chyba bezpieczniejsze niż pobyt w hotelu.

Od 4 maja pola namiotowe i kempingi, podobnie jak hotele i pensjonaty, oficjalnie mogą działać. Otwierają się jednak powoli, bo większość właścicieli wciąż czeka na szczegółowe wytyczne dotyczące zasad bezpiecznego funkcjonowania (będą podane w ciągu kilku dni).

  1. Czy lekarz specjalista może odmówić przyjęcia pacjenta, jeśli jego stan zdrowia wskazuje na zakażenie koronawirusem?

Tak. W takiej sytuacji pacjent zostanie skierowany od razu do szpitala zakaźnego. To właśnie w takich szpitalach mogą przebywać pacjenci, u których podejrzewa się koronawirusa. Jeśli podejrzewamy u siebie zakażenie tym wirusem, nie należy wychodzić z domu.

  1. Czy mogę zdjąć maseczkę, jeśli np. kupiłam lody na wynos?

Nakaz zasłaniania ust i nosa obowiązuje wszystkich, którzy znajdują się na ulicach, w urzędach, sklepach czy miejscach świadczenia usług oraz zakładach pracy. Nie przewiduje on odstępstw dotyczących spożywania posiłków, lodów, gofrów, hot dogów etc. w miejscach objętych nakazem noszenia maseczek. Posiłki kupowane na wynos powinny być jedzone w domu.

  1. Czy pływając w jeziorze, też będę musiał mieć maseczkę?

Nie. Jednak przepisy nie są tutaj jednoznaczne. Ostatnie rozporządzenie znoszące niektóre zakazy zakłada, że uprawiając sport, np. grając w piłkę na boisku czy pływając kajakiem lub łódką, nie trzeba zakrywać twarzy. Można przyjąć, że podczas pływania w jeziorze, zwłaszcza jeśli nie będzie w pobliżu innych osób, zakrywanie twarzy nie jest obowiązkowe. Ale należy pamiętać, że już na plaży należy nałożyć maseczkę.

  1. Czy taksówkarz może odmówić kursu komuś, kto sprawia wrażenie chorego na COVID-19?

Tak. Taksówkarz może odmówić wykonania kursu, jeśli uzna, że jazda z takim klientem może stanowić dla niego zagrożenie. Jednak coraz częściej taksówkarze montują w samochodach specjalne przesłony oddzielające ich od pasażerów, by zminimalizować ryzyko zakażenia.

  1. Z moimi dziećmi mieszka moja mama. Kiedy jest ładna pogoda, zabiera je na działkę. Ja z kolei jestem na kwarantannie. Czy jeśli mama wydzieli mi osobny pokój na swojej działce, to wszyscy będziemy musieli być objęci kwarantanną? Kto nam zrobi wtedy zakupy?

Jeśli jest możliwość, by pana odizolować – czyli wydzielić pokój lub piętro, tak by rodzina nie miała z panem kontaktu – wówczas nie ma konieczności, byście wszyscy podlegali kwarantannie. Gdyby cała rodzina musiała być objęta kwarantanną, o zrobienie zakupów należy poprosić kogoś z rodziny lub znajomych. Można też zamówić je przez internet. Innym rozwiązaniem jest zgłoszenie się do ośrodka pomocy społecznej w gminie. Z pewnością jest tam jednostka, która zajmuje się dostawą posiłków dla wszystkich domowników na kwarantannie.

  1. Czy osoba pracująca w Niemczech może wracać do Polski bez odbywania kwarantanny? Pracuję za granicą cztery dni, przez kolejne trzy jestem w domu w Polsce. Gdy będę na kwarantannie, stracę pracę.

Od poniedziałku 4 maja osoby mieszkające w Polsce, ale pracujące lub uczące się za granicą, są zwolnione z obowiązku odbywania 14-dniowej kwarantanny.

  1. Słyszałem, że osoby mające jednoosobowe firmy teraz też mogą ubiegać się o 5 tys. zł pożyczki. Tylko gdzie należy złożyć wniosek? Ile jest na to czasu?

Wniosek o taką jednorazową pożyczkę należy złożyć w urzędzie pracy. Przysługuje osobom samozatrudnionym oraz zatrudniającym do 10 osób, jeśli przez trzy miesiące po uzyskaniu pożyczki utrzymają swoją firmę. Uwaga, firma musiała zostać założona przed 1 marca br. Nie trzeba wykazywać spadku przychodów. Teoretycznie środki z pożyczki przedsiębiorca powinien przeznaczyć na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności. W praktyce jednak nie trzeba dokumentować, na co pieniądze zostały wydane. Należy jednak pamiętać o jednym: jeśli chcemy, by pożyczka została umorzona, należy w ciągu 3 miesięcy od jej uzyskania zawnioskować o to.

  1. Kiedy w końcu zniosą obowiązek noszenia maseczek?

W Polsce nie ma obowiązku noszenia maseczek, tylko zakrywania twarzy (ust i nosa). Nie ma żadnej daty, która by wskazywała, do kiedy mamy to robić. Minister zdrowia Łukasz Szumowski zapowiadał, że zakrywać twarze będziemy musieli do czasu, aż będzie dostępna powszechna szczepionka na koronawirusa. To może być dopiero w przyszłym roku.

  1. Czy w sklepach można przymierzać ubrania?

Nie, w większości sklepów klienci nie mają możliwości przymierzania ubrań przed zakupem. Chyba że personel sklepu jest w stanie dezynfekować przymierzalnie po każdym kliencie. Duże sieci odzieżowe proponują, by zakupiony towar przymierzyć w domu i w razie potrzeby zwrócić go do sklepu. Niektóre sieciówki ze względu na epidemię koronawirusa wydłużyły okres zwrotu nawet do 100 dni.

  1. Mam firmę. Skorzystałem ze zwolnienia ze składek ZUS na trzy miesiące. Od kiedy znowu będę musiał płacić składki?

Zwolnienie ze składek ZUS przysługuje za marzec, kwiecień i maj (terminy płatności odpowiednio są w kwietniu, maju i czerwcu). To oznacza, że pierwszą składkę w pełnej wysokości trzeba będzie zapłacić w lipcu (za czerwiec).

  1. Czy będzie można jechać w tym roku na wakacje za granicę?

Biura podróży sprzedają oferty wakacyjne, ale z decyzją o zakupie warto się wstrzymać. Wciąż nie wiemy, które kraje otworzą swoje granice dla turystów z zagranicy. Nie wiadomo także, jak będzie wyglądać transport lotniczy. Bezpieczniejszą opcją wydaje się dziś planowanie wakacji w kraju.

  1. Kiedy ruszą dopłaty do czynszów? Co trzeba będzie zrobić, by je otrzymać?

Projekt ustawy jest już gotowy, musi jednak jeszcze być uchwalony przez parlament i podpisany przez prezydenta. Dopłaty mają ruszyć dopiero od lipca, przy czym mają zostać wypłacone wstecz – od kwietnia.

  1. Czy można nie płacić alimentów z powodu koronawirusa lub płacić je w niższej wysokości?

Jeżeli alimenty zostały już zasądzone przez sąd, to zmiana ich wysokości może nastąpić tylko na mocy nowego orzeczenia sądu. Zatem rodzic nie może samowolnie zmniejszyć kwoty. Gdyby tak się stało, drugi rodzic może wystąpić do komornika o ściągnięcie różnicy.

  1. Czy jeśli skorzystam z wakacji kredytowych, mogą mi potem wzrosnąć raty?

Tak. Wszystkie banki oferują możliwość odroczenia albo całej, albo tylko części raty (kapitałowej lub odsetkowej). Jeśli odroczenie nie wiąże się z wydłużeniem terminu spłaty, musimy się spodziewać, że kolejne płatności, po tzw. wakacjach kredytowych, będą wyższe. Zanim zdecydujemy się na takie odroczenie, warto zapytać w banku (np. dzwoniąc na infolinię), jak zmieni się rata i poprosić o jej wyliczenie. Pamiętajmy, że za rozpatrzenie wniosku bank nie może pobierać od kredytobiorcy żadnych opłat i prowizji.

  1. Czy można jeszcze składać wnioski o świadczenie postojowe?

Tak. Wnioski o świadczenie postojowe mogą być złożone do ZUS najpóźniej w terminie 3 miesięcy od momentu zniesienia stanu epidemii. Warto wiedzieć, że o postojowe można wystąpić trzykrotnie, jeśli po wypłacie pierwszego świadczenia sytuacja osoby pracującej na własny rachunek lub na umowie cywilnoprawnej nie poprawi się.

  1. Czy obecnie można bezpiecznie jeździć motorem we dwoje?

Dozwolone jest przemieszczanie się w celach rekreacyjnych. Co ważne, nawet jadąc motocyklem, trzeba mieć zasłoniętą twarz. W tym przypadku wystarczy kask motocyklowy.

  1. Właśnie skończyła mi się renta. W jaki sposób mogę wystąpić do ZUS o jej przedłużenie?

Z końcem marca 2020 r. weszły w życie przepisy, które wydłużyły ważność orzeczeń o niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, wydanych przez orzecznika ZUS. Dzięki temu wydłużyło się też nasze prawo do otrzymywania świadczeń na podstawie tych orzeczeń. Zachowują one ważność przez 60 dni od dnia odwołania stanu epidemii, ale nie dłużej niż do czasu wydania nowego orzeczenia. Jak wystąpić o nowe orzeczenie? Trzeba złożyć wniosek w ZUS: osobiście (sale obsługi klientów już działają), wrzucając do skrzynki ustawionej przed danym oddziałem ZUS lub przez Portal Usług Elektronicznych (PUE ZUS).

  1. Czy dozwolona jest rehabilitacja domowa?

Tak. Od 4 maja rząd, łagodząc obostrzenia, przywrócił możliwość korzystania z rehabilitacji. Jednak ze względu na pandemię, terapia musi być prowadzona z zachowaniem specjalnych warunków. Przed wizytą pacjenta czeka wywiad epidemiologiczny – będzie wypytany o stan zdrowia. Gdy przyjdzie do przychodni czy gabinetu, powinien pracować tylko z jednym fizjoterapeutą. Jeżeli w przychodni działa kilka gabinetów, to powinna ona tak umawiać pacjentów, by nie gromadzili się w szatni lub poczekalni. Możliwa jest rehabilitacja stacjonarna (w szpitalu czy domu opieki), ambulatoryjna i domowa. Zalecenia odnośnie do rehabilitacji zamieszcza na swojej stronie Krajowa Izba Fizjoterapeutów (kif.info.pl).

  1. Jak można odebrać paczkę z poczty, będąc na kwarantannie?

Osobom na kwarantannie Poczta Polska nie dostarcza przesyłek. Przesyłki te są jednak przechowywane i można je odbierać po zakończeniu przymusowej izolacji. Co ważne, osoby, które są objęte kwarantanną, nie muszą o tym informować poczty. Takie informacje poczta otrzymuje od służb sanitarnych.

  1. Czy firma może mnie zwolnić, jeśli wzięłam dodatkowy zasiłek opiekuńczy na dziecko?

Nie, czas opieki nad dzieckiem traktowany jest jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy. W takiej sytuacji nie można wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę, a także obniżyć jego wynagrodzenia.

  1. Kiedy będzie wreszcie można poćwiczyć w klubie fitness? Czy trzeba będzie mieć maseczkę?

Otwarcie klubów fitness zaplanowano dopiero w IV etapie odmrażania – to najwcześniej na początku czerwca. Na pewno będą obowiązywały specjalne zasady, być może długo nie będzie można korzystać ze wspólnych szatni i pryszniców. Oznaczałoby to, że musielibyśmy przychodzić na siłownie i do klubów fitness już odpowiednio ubrani.

  1. Czy przedszkole musi przyjąć moje dziecko, jeśli nie mam go z kim zostawić, a sama muszę iść do pracy?

Nie. Po pierwsze, otwarcie żłobków i przedszkoli nie jest obowiązkowe. To samorządy wspólnie z sanepidem podejmują decyzje o otwarciu placówek. Po drugie obowiązuje reżim sanitarny, m.in. w grupie nie może być więcej niż 12 dzieci. W takiej sytuacji należy się spodziewać, że nie wszystkim dzieciom żłobki czy przedszkola będą w stanie zapewnić opiekę.

  1. Kiedy będą otwarte urzędy, np. urząd wojewódzki?

Administracja powoli otwiera się dla petentów. Sale obsługi klientów uruchomił już ZUS, urzędy gmin także mogą przyjmować interesantów. Jeśli potrzebujemy załatwić jakąś sprawę w urzędzie wojewódzkim, należy wcześniej zadzwonić, pracownicy wyznaczą wtedy termin wizyty.

  1. Choruję na astmę i w maseczce trudno mi oddychać. Czy mogę chodzić bez niej? Czy muszę mieć przy sobie zaświadczenie, że jestem chory?

Przepisy mówią tutaj jasno: twarzy nie muszą zakrywać m.in. osoby, które mają problemy zdrowotne lub jeśli mają trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu nosa lub ust, a także dzieci poniżej 4. roku życia. Przy czym nie jest wymagane tutaj okazywanie orzeczenia lub zaświadczenia.

  1. Czy to prawda, że będąc na kwarantannie mam sam jechać, by zrobić sobie końcowy test?

Tak, te przepisy już obowiązują. Wykonanie takiego badania jest możliwe w 12. dobie kwarantanny. Dostaniemy SMS-a z informacjami, gdzie należy się udać. W takiej sytuacji można własnym samochodem podjechać do punktu, gdzie zostanie pobrany nam wymaz (najczęściej będzie to szpital). Jeśli ktoś nie ma własnego auta, wtedy do takiej osoby przejedzie specjalny zespół medyczny, który wymaz pobierze w domu. Wynik testu będzie znany 14. dnia, jeśli będzie negatywny, taka osoba będzie mogła zakończyć kwarantannę.

  1. Czy ZUS może mi kazać zwrócić postojowe?

Tak, jeśli jest nienależne. Kiedy wnioski w sprawie wypłaty świadczenia postojowego wpływają do ZUS, przedsiębiorca musi oświadczyć, że przestój był spowodowany epidemią koronawirusa. Zakład nie ma jak sprawdzić, czy to jest prawda i czy np. firma wcześniej nie miała przestoju. Eksperci wyjaśniają, że kiedy sytuacja się unormuje, kontrolerzy ZUS wezmą pod lupę osoby, które korzystały z tego świadczenia.

  1. Czy mogę skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej i wydatki na maseczki odliczyć od podatku?

Nie. Z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać osoby niepełnosprawne, a także najbliższe, które ich utrzymują. Przepisy wymieniają, jakiego typu wydatki można odliczać. Maseczek w tym wykazie nie ma. Poza tym od 16 kwietnia obowiązuje nakaz zasłaniania ust i nosa, ale niekoniecznie muszą to być maseczki.

  1. Do kiedy mam czas na złożenie PIT za 2019 r.?

W tym roku termin na złożenie PIT-a upływa 1 czerwca. Jeśli rozliczamy się na formularzu PIT-37 lub PIT-38, skarbówka wstępnie wypełniła zeznanie. Jeśli chcemy nanieść poprawki, by np. skorzystać z ulg lub rozliczyć się z małżonkiem, możemy to zrobić m.in. przez internet w ramach usługi Twój e-PIT lub też wysyłając poprawiony formularz pocztą. Wtedy jednak musimy zaznaczyć, że składamy korektę zeznania. Do 1 czerwca mamy także czas na dopłatę należnego podatku.

  1. Kiedy otworzą salony fryzjerskie?

Nie została wciąż podana data, być może padnie w tym tygodniu. Należy się spodziewać, że będą obowiązywać obostrzenia – fryzjerzy będą musieli być w maseczkach, w salonie będzie mógł przebywać tylko jeden klient, a po nim fotel i wszystkie akcesoria używane przez fryzjera dezynfekowane.

  1. Czy dzieci będą mogły wyjechać w tym roku na kolonie lub obozy?

Raczej nie. Minister zdrowia mówił niedawno, że takie formy wypoczynku będą w tym roku zabronione ze względu na ryzyko zakażenia koronawirusem.

  1. Złożyłam wniosek o 5 tys. zł pożyczki na firmę. Jak długo będę czekać na wypłatę pieniędzy?

Do urzędów pracy wpłynęła lawina wniosków od przedsiębiorców. Urzędy pracy zwykle potrzebują 2–4 tygodni na rozpatrzenie wniosku. Jeśli zostanie zaakceptowany i podpiszemy umowę pożyczki, pieniądze wpłyną na konto w ciągu 2 dni. Status wniosku można sprawdzić, kontaktując się z powiatowym urzędem pracy lub na stronie praca.gov.pl, (jeśli wniosek był składany elektronicznie).

  1. Mój mąż wrócił z zagranicy i zostałam skierowana na kwarantannę. Szef domaga się zaświadczenia, że faktycznie jestem na kwarantannie. Czy słusznie?

Tak. Pracownik, który został skierowany na kwarantannę, musi o tym niezwłocznie powiadomić swojego pracodawcę. Poza tym w terminie 3 dni od zakończenia kwarantanny należy złożyć pracodawcy pisemne oświadczenie, że faktycznie ją odbyliśmy. To jednocześnie usprawiedliwienie nieobecności w pracy, które następnie jest przekazywane do ZUS. Za czas pobytu na kwarantannie przysługuje zasiłek chorobowy w wysokości 80 proc. wynagrodzenia.

  1. Ochroniarz w sklepie nie wpuścił mnie do środka, bo nie miałam maseczki. Tymczasem mam kłopoty z oddychaniem. Czy miał do tego prawo?

Nie. Zgodnie z przepisami osoby mające np. problemy zdrowotne są zwolnione z obowiązku zakrywania twarzy. Przy czym okazywanie orzeczenia lub zaświadczenia o stanie zdrowia nie jest wymagane. Pracownicy ochrony lub obsługa sklepu nie mieli zatem żadnych podstaw do żądania, by okazała pani zaświadczenie o stanie zdrowia. Wszelkie wątpliwości w takim przypadku powinna wyjaśniać policja.

  1. Wciąż nie dostałam zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego gruntu pod blokiem we własność. Czy nie stracę maksymalnej bonifikaty?

Nie. Po otrzymaniu zaświadczenia każdy będzie miał jeszcze dwa miesiące na to, by złożyć wniosek o uiszczenie jednorazowej opłaty przekształceniowej i skorzystanie z bonifikaty w maksymalnej wysokości. I to bez względu na to, kiedy to zaświadczenie otrzymamy. Urzędy gmin z powodu epidemii wstrzymały wydawanie takich zaświadczeń. Radzimy uzbroić się w cierpliwość.

  1. Czy w czasie epidemii można będzie kąpać się w morzu?

Przepisy tego nie zabraniają, ale trzeba zachować ostrożność. Czyli przede wszystkim zachować bezpieczną, 2-metrową odległość od innych kąpiących się. I o ile na plaży trzeba nosić maseczkę, o tyle w wodzie będzie można ją zdjąć.

  1. Moja firma chce skorzystać z tarczy antykryzysowej i zapowiedziała obniżenie czasu pracy i pensji o 20 proc. Na jak długo może nam obniżyć pensje?

Co najmniej na trzy miesiące, bo tyle czasu firma będzie dostawać pomoc od państwa. Jednak okres ten może być znacznie dłuższy, jeśli pracodawca ustali to ze związkami zawodowymi (albo pracownikami, gdy w firmie nie ma związków). Są przedsiębiorstwa, które decydują się na obniżenie pensji przez pół roku, a nawet rok.

  1. Czy w czasie Bożego Ciała będzie można iść na procesję?

Jeśli obostrzenia nie zmienią się w tym zakresie, to nie. W kościołach co prawda zwiększono dopuszczalną liczbę wiernych (może w nich teraz przebywać 1 osoba na 15 mkw.), jednak procesja to nic innego jak zgromadzenie. A te są zabronione. Można gromadzić się tylko w grupach dwuosobowych.

  1. Jestem na urlopie macierzyńskim. Czy zostanie on automatycznie wydłużony do czasu zakończenia epidemii?

Nie, przepisy nie zakładają wydłużenia urlopu macierzyńskiego. Po jego zakończeniu może pani skorzystać jeszcze z urlopu rodzicielskiego. Taki urlop wynosi maksymalnie 32 tygodnie i może go wziąć zarówno matka, jak i ojciec dziecka. Ważne, by wniosek o taki urlop złożyć na 21 dni przed jego planowanym rozpoczęciem.

  1. Czy komornik może zabrać postojowe?

Nie, to jedyne świadczenie wypłacane w ramach tarczy antykryzysowej, które zostało zwolnione z zajęć komorniczych. Przypomnijmy – takie świadczenie wynosi maksymalnie 2080 zł i mogą wystąpić o nie osoby pracujące na umowach o dzieło i umowach-zleceniach, jeśli przychód na miesiąc przed złożeniem wniosku nie przekroczył 15,6 tys. zł.

  1. Kiedy będzie można iść na basen?

Wciąż nie wiadomo. Otwarcie basenów, a także siłowni i klubów fitness zaplanowano dopiero w ostatnim, IV etapie odmrażania gospodarki i życia społecznego. Właściciele basenów przekonują, że odkażanie wody sprawia, że tego typu obiekty są bezpieczne. Problem polega na tym, że będąc na basenie, jesteśmy nie tylko w wodzie – korzystamy też ze wspólnych pryszniców czy szatni.

  1. Mam firmę. Wpłaciłem składkę ZUS za marzec. Jednocześnie złożyłem wniosek o zwolnienie ze składek za marzec, kwiecień i maj. Czy można jakoś odzyskać składkę za marzec?

Tak. Jeśli ZUS zwolni pana ze składek, wpłacone należności za marzec zostaną potraktowane jako nadpłata na pana koncie składkowym. Może pan również wystąpić do ZUS o zwrot tej nadpłaty. Trzeba jednak złożyć wniosek na druku ZUS-EZS-P. Taki wniosek można złożyć za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych ZUS lub w formie papierowej, wrzucić do skrzynek ustawionych przed oddziałami ZUS. Uwaga, jest na to mało czasu. Dla jednoosobowych przedsiębiorców ten termin mija dziś. Dla tych, którzy zatrudniają pracowników – 15 maja (wtedy przypada termin opłacenia składek). ZUS ma 30 dni na rozpatrzenie takiego wniosku.

  1. Czy zasiłek koronawirusowy na dziecko będzie przysługiwał, nawet jeśli przedszkola i żłobki wreszcie zostaną otwarte?

Pierwotnie rząd planował, że po uruchomieniu żłobków i przedszkoli zasiłek nie będzie już wypłacany. Ostatecznie postanowił jednak, że będzie on wypłacany do 24 maja. Choć żłobki i przedszkola mogą przyjmować dzieci od środy 6 maja, część z nich zacznie działać najwcześniej od tego tygodnia. Potrzebują czasu, by dostosować warunki w placówkach do zaleceń sanepidu.

  1. Kiedy będzie można zdawać egzaminy na prawo jazdy?

Już jest to możliwe. Niektóre wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego już egzaminują, tak jest m.in. w Warszawie i Lublinie. Pomorski Ośrodek Ruchu Drogowego poinformował, że dopiero rusza z zapisami na egzaminy. Informacje o tym, czy WORD w naszym mieście przeprowadza egzaminy, znajdziemy na ich stronach internetowych.

  1. Czy w tym roku odbędą się komunie święte?

To zależy od kurii. W większości komunie są przekładane na jesień. W niektórych kuriach odbywają się już, przy zachowaniu reżimu sanitarnego – dzieci dzielone są na małe grupy, w uroczystości biorą udział tylko rodzice, msza transmitowana jest w internecie, tak by pozostali członkowie rodziny mogli uczestniczyć w uroczystości w takiej formie. Po komunii nie mogą się odbywać jednak przyjęcia: organizowanie zgromadzeń jest zabronione, także restauracje i bary nie mogą przyjmować gości.

  1. Jeśli dzieci z najmłodszych klas wrócą do szkół, to czy będą musiały nosić maseczki?

Ministerstwo Edukacji jeszcze nie przygotowało zaleceń. Jednak nieoficjalnie przyznaje, że podobnie jak w przedszkolach, także w szkołach dzieci nie musiałyby nosić maseczek ani w inny sposób zakrywać twarzy. Za to obowiązywać będą inne obostrzenia, m.in. częste mycie rąk czy ograniczenie grup do kilkunaściorga dzieci.

  1. Czy w sklepie koniecznie trzeba mieć jednorazowe rękawiczki?

Tak, zakupy trzeba robić w rękawiczkach lub po wcześniejszej dezynfekcji rąk. Zarówno jednorazowe rękawiczki, jak i płyn do dezynfekcji muszą być bezpłatnie dostępne w sklepie.

  1. Wystąpiłem o 5 tys. zł pożyczki na firmę. Czy to prawda, że może ją zająć komornik, jeśli mam długi?

Tak. Tarcza antykryzysowa chroni przed komornikiem tylko świadczenie postojowe. Dlatego jeśli przedsiębiorca ma długi, musi liczyć się z tym, że kiedy pieniądze z pożyczki wpłyną na konto, mogą zostać zajęte przez komornika.

  1. Sąd odroczył mi rozprawę. W jaki sposób zostanę poinformowany o nowym terminie?

O nowym terminie rozprawy uczestnicy postępowania będą powiadamiani na dotychczasowych zasadach – czyli przede wszystkim listownie. Ministerstwo Sprawiedliwości wyjaśnia, że w sprawach niecierpiących zwłoki mogą też być powiadamiani telefonicznie. Odmrożenie sądów planowane jest w drugiej połowie maja. W tej chwili sądy zajmują się jedynie najpilniejszymi sprawami.

  1. Czy kierowca może zabrać do taksówki cztery osoby, czy tylko dwie? Skoro w środkach komunikacji miejskiej może być zajęta połowa miejsc, czy dotyczy to także przewodu osób?

Do taksówki mogą wsiąść cztery osoby. Ograniczenie liczby pasażerów – oprócz środków komunikacji – dotyczy tylko samochodów przewożących więcej niż 9 osób. Należy jednak pamiętać o obowiązku zasłaniania twarzy.

  1. Sanatoria zostały zamknięte, a ja mam skierowanie na turnus. Co mam zrobić?

W czasie epidemii uzdrowiska zawiesiły działalność, więc niemożliwy jest obecnie wyjazd na leczenie. Oryginał skierowania należy odesłać pocztą do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ i poprosić o wyznaczenie nowego terminu. Ważne: miejsce w kolejce oczekujących nie przepada. Po ustaniu epidemii NFZ poinformuje o nowym terminie.

  1. Byłem zapisany na pierwszą wizytę u specjalisty, ale z powodu epidemii nie poszedłem. Czy kolejka mi przepadnie?

Nie, ale musimy złożyć w przychodni wniosek o przywrócenie na listę oczekujących. Należy to zrobić nie później niż w terminie 14 dni od dnia odwołania stanu epidemii.

  1. Czy za wizytę u fryzjera grożą teraz jakieś kary?

Tak. Fryzjerzy i kosmetyczki nie mogą mieć otwartych salonów, a także przyjmować klientów w swoim domu. Za złamanie tego przepisu grozi mandat do 500 zł, sprawa trafi także do inspekcji sanitarnej, która może nałożyć karę nawet 30 tys. zł. Grozi ona fryzjerowi, a także osobie, która z jego usług w czasie epidemii skorzystała.

  1. Czy na bazarach obowiązują jakieś obostrzenia?

Tak, do jednego stanowiska mogą się ustawić maksymalnie cztery osoby. Także na targowiskach zakupy należy robić w rękawiczkach i koniecznie trzeba zakrywać usta i nos.

  1. Kiedy odbędzie się egzamin ósmoklasisty? Czy znany jest już szczegółowy harmonogram?

Egzaminy ruszą 16 czerwca, wszystkie będą się rozpoczynać o godz. 9.00. Pierwszego dnia uczniowie zdawać będą egzamin z języka polskiego. 17 czerwca odbędzie się egzamin z matematyki, dzień później – z języka obcego. Termin dodatkowy ustalono na 7–9 lipca. Wyniki egzaminu poznamy 31 lipca.

  1. Kiedy uczniowie dowiedzą się, czy dostali się do wybranej szkoły średniej?

Resort edukacji przygotował już harmonogram rekrutacji do szkół średnich. I tak wnioski o przyjęcie do wybranej szkoły będzie można składać od 15 czerwca do 4 sierpnia. Będzie to można zrobić elektronicznie. Do 4 sierpnia trzeba dołączyć do wniosku świadectwo ukończenia 8. klasy i zaświadczenie o wynikach egzaminu ósmoklasisty. Wyniki rekrutacji zostaną ogłoszone 12 sierpnia.

  1. Czy wszystkie zabiegi w ramach rehabilitacji są dostępne?

Ograniczenia dotyczą zabiegów fizykoterapeutycznych. To np. ultradźwięki, prądolecznictwo i światłolecznictwo, pole magnetyczne czy krioterapia.

  1. Kiedy odbędą się egzaminy maturalne z matematyki, a kiedy z jęz. angielskiego?

Egzamin z matematyki na poziomie podstawowym zostanie przeprowadzony 9 czerwca rano, na poziomie rozszerzonym 15 czerwca, także rano. 10 czerwca maturzyści będą zdawać egzamin z języka angielskiego, rano na poziomie podstawowym, po południu na poziomie rozszerzonym. Matury zaczynają się 8 czerwca egzaminami z języka polskiego. Rano przewidziany jest egzamin pisemny z języka polskiego na poziomie podstawowym, a po południu – na poziomie rozszerzonym. Więcej informacji na stronie cke.gov.pl.

  1. Intercity przywraca kursowanie części zawieszonych pociągów. Muszę przemieścić się 300 km. Czy w pociągu cały czas powinienem być w maseczce?

Tak. Nos i usta mają być zasłonięte przez całą podróż. PKP Intercity przypomina o tym obowiązku na swojej stronie internetowej.

  1. Czy to prawda, że możliwe jest nadawanie przesyłek konduktorskich?

Tak. Przewóz przesyłek konduktorskich w pociągach PKP Intercity był zawieszony od 19 marca, ale od 6 maja usługa została wznowiona. Komunikat w tej sprawie PKP Intercity zamieszcza na swojej stronie intercity.pl.

  1. Czy zostaną utworzone korytarze dla turystów, tak żeby można było polecieć gdzieś na wakacje?

O utworzeniu tzw. korytarzy turystycznych między państwami rozmawiają ministrowie krajów Unii Europejskiej odpowiedzialni za turystykę. Na razie jednak nie podano żadnych konkretów.

  1. Czy w lipcu–sierpniu granice nadal będą zamknięte?

Czas pokaże. Trudno w tej chwili wyrokować, jak rozwinie się pandemia. Wakacje za granicą, jakie znaliśmy jeszcze sprzed paru miesięcy, wydają się z dzisiejszej perspektywy mało prawdopodobne. Choć z Polski można wyjechać np. samochodem (ograniczenia dotyczą dziś podróży pociągiem i samolotem), to nie wiadomo, jakie ograniczenia na granicach i terytoriach innych państw będą obowiązywać w lecie.

  1. Jak dzieciom zostaną wystawione oceny na koniec roku, skoro klasówek praktycznie nie ma?

Od 25 maja jest obowiązek nauki na odległość. Nauczyciele mogą także oceniać uczniów za taką naukę. Warto jednak pamiętać, że nauczyciele znają uczniów, prowadzą z nimi lekcje od września. Wystawiali oceny za pierwszy semestr, więc powinni umieć oszacować, jak uczyło się dziecko. Jak podkreśla resort edukacji, w wielu wypadkach nauka zdalna to dobry moment, by poprawić oceny.

  1. Czy będzie można pojechać na wakacje pod namiot z rodziną?

Tak, pola namiotowe teoretycznie już mogą przyjmować turystów.

  1. Czy można szczepić dzieci w ramach kalendarza szczepień?

Z początkiem pandemii Ministerstwo Zdrowia czasowo zaleciło wstrzymanie się ze szczepieniami obowiązkowymi w ramach programu szczepień ochronnych u dzieci. Od 18 kwietnia decyzja została uchylona. Obecnie szczepienia są zalecane.

  1. Jeśli kasjer w banku, gdy wypłacam pieniądze, chce sprawdzić, czy jestem osobą, za którą się podaję, i prosi mnie o zdjęcie maseczki, powinienem to zrobić?

Tak. Policjanci, strażnicy graniczni, kasjerzy w banku czy sprzedawcy w sklepie mogą zażądać, żebyśmy odkryli twarz, aby mogli nas zidentyfikować. Jeśli o to poproszą, mamy obowiązek to zrobić.

  1. Czy można korzystać z rowerów miejskich? A co z wypożyczaniem kajaków?

Tak, od zeszłego poniedziałku wypożyczalnie rowerów miejskich już działają. Podobnie jest z wypożyczalniami sprzętu wodnego – już można z nich korzystać, choć obowiązują obostrzenia. W jednym kajaku czy łódce mogą być jednorazowo maksymalnie dwie osoby, a po każdym użyciu wypożyczalnia musi sprzęt dezynfekować.

  1. Co mam zrobić, jeśli podejrzewam u siebie koronawirusa? Iść do lekarza?

Trzeba zadzwonić na infolinię Narodowego Funduszu Zdrowia i do sanepidu. Nie idziemy do przychodni, ani tym bardziej nie zgłaszamy się na szpitalny oddział ratunkowy, bo wtedy narażamy personel medyczny i innych pacjentów na ryzyko zakażenia. Pracownik sanepidu nas pokieruje.

  1. Czy dentysta ma prawo pobierać opłatę za dezynfekcję?

Prywatne lecznice dentystyczne takie opłaty pobierają – od 50 do nawet 150 zł. Jak tłumaczą, jest to związane z koniecznością odkażania gabinetu po każdym pacjencie.

Większość przychodni dentystycznym nie przyjmuje pacjentów, pracują tylko w trybie dyżurowym. Co może zrobić pacjent? Może poszukać gabinetu mającego umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Takie placówki opłat nie pobierają.

  1. Kiedy będzie można iść do kina?

Dokładnej daty nie ma. Kina i teatry mają zostać otwarte w IV, czyli ostatnim etapie odmrażania polskiej gospodarki. Będzie w nich obowiązywał reżim sanitarny – tzn. tylko część miejsc na widowni będzie mogła być obsadzona. Być może wcześniej uruchomione zostaną tzw. kina samochodowe.

  1. Czy na maturze trzeba będzie mieć maseczkę?

Minister edukacji Dariusz Piontkowski zapewnia, że uczniowie będą zwolnieni z obowiązku zasłaniania twarzy podczas egzaminu maturalnego. Będą musieli mieć własne długopisy. Zastosowane zostaną inne zasady bezpieczeństwa – ławki będą od siebie oddalone co najmniej o 2 metry, a uczniowie będą siedzieli do siebie plecami.

  1. Kiedy wzrośnie zasiłek dla bezrobotnych i do jakiej kwoty?

Nie ma dokładnej daty. Być może już w czerwcu lub w lipcu. Rząd przygotowuje przepisy. Zasiłek wypłacany przez trzy pierwsze miesiące miałby wynieść 1300 zł brutto.

  1. Czy jeśli firma obniżyła mi wymiar pracy o 20 proc. na pół roku, to stracę część urlopu?

Tak. Po obniżeniu wymiaru czasu pracy zmniejsza się liczba dni przysługującego pracownikowi urlopu. Czyli osobie, która do tej pory miała 26 dni urlopowych rocznie, po zmniejszeniu wymiaru pracy o 20 proc. przez pół roku, przepadną 3 dni z puli urlopowej.

  1. Czy w pracy także musimy nosić maseczkę?

Nie, o ile nie mamy kontaktu z klientami lub interesantami. W przeciwnym razie obowiązkowo trzeba zakrywać twarz. Można użyć maseczki lub np. przyłbicy.

  1. Czy w maju mogę złożyć wniosek do sanatorium?

Tak, skierowania na leczenie uzdrowiskowe przyjmuje się na bieżąco: są rejestrowane, oceniane i wpisywane do kolejki osób oczekujących. Na razie jednak sanatoria pozostają zamknięte do odwołania.