SN wybiera następców prof. Gersdorf. Europejscy prawnicy: partyjny funkcjonariusz domyka proces przejęcia tego sądu

onet.pl Magdalena Gałczyńska

8.05.2020

SN wybiera następców prof. Gersdorf. Europejscy prawnicy: partyjny funkcjonariusz domyka proces przejęcia tego sądu

W południe w siedzibie Sądu Najwyższego rozpoczęło się Zgromadzenie Ogólne sędziów, którzy mają wyłonić kandydatów na następców prof. Małgorzaty Gersdorf. Zgromadzenie zwołał wyznaczony przez prezydenta p.o. I Prezesa Kamil Zaradkiewicz. Kilkudziesięciu prawników z Europy i Polski przygotowało apel do “starych” sędziów SN w sprawie dzisiejszego głosowania.

  • Blisko stu sędziów zasiadło w sześciu salach, by wyłonić piątkę kandydatów na nowego I Prezesa Sądu Najwyższego. Spośród tej piątki I Prezesa wskaże prezydent
  • Apel do “starych” sędziów SN o podjęcie prób powstrzymania tych wyborów poprzez odsunięcie od orzekania sędziów powołanych przez nową KRS wystosowało kilkudziesięciu prawników z całej Europy
  • Piszą oni, że bezproblemowe przeprowadzenie Zgromadzenia z udziałem nowych sędziów “domknie proces poddania polskiego sądownictwa kontroli rządzącej obecnie partii”
  • “Kontrolę nad Sądem Najwyższym próbuje przejąć partyjny funkcjonariusz” – dodają

Pomiar temperatury, przyłbice, rękawiczki i płyny dezynfekcyjne, spotkania w osobnych salach, komunikacja zdalna przez Skypa – tak wyglądają rozpoczęte w południe wybory kandydatów na następców prof. Małgorzaty Gersdorf na stanowisku I Prezesa Sądu Najwyższego. Kadencja byłej I Prezes skończyła się 30 kwietnia. Wcześniej, z powodu zagrożenia koronawirusem odwołała ona zaplanowane na 21 kwietnia Zgromadzenie Ogólne.

1 maja z woli prezydenta zastąpił ją na stanowisku p.o. I Prezesa SN Kamil Zaradkiewicz i od razu zwołał Zgromadzenie.

O ile ten fakt nie budzi zbyt wielkich kontrowersji, bo taki właśnie jest obowiązek osoby czasowo zarządzającej SN, to już sam sposób nominacji Zaradkiewicza wywołuje bardzo wiele wątpliwości wśród prawniczych autorytetów. W rozmowie z Onetem wskazywał na to Wojciech Hermeliński, sędzia TK w stanie spoczynku i były szef PKW. – To jest skandal, próba jakiegoś upokorzenia SN. Konstytucja nie przewiduje funkcji “p.o. I Prezesa SN”. Do tego prezydent wskazał osobę, która w moim przekonaniu nie jest sędzią. Kamila Zaradkiewicza rekomendowała przecież wadliwie wyłoniona KRS – mówił.

Apel prawników z całej Europy. “Kontrolę nad Sądem Najwyższym próbuje przejąć partyjny funkcjonariusz”

Krótko przed zwołanym na dziś Zgromadzeniem Ogólnym swój apel do “starych” sędziów SN skierowali prawnicy z Polski i Europy – wśród nich m.in. prof. Laurent Pech z Uniwersytetu Middlesex w Londynie, prof. Leszek Balcerowicz, Fundacja Otwarty Dialog, Europejska Rada Stowarzyszeń Adwokackich i Prawniczych, Niemieckie Stowarzyszenie Adwokackie, Paryska Rada Adwokacka czy Sędziowie Europejscy dla Demokracji i Wolności (MEDEL). Apel podpisały również polskie, niezależne stowarzyszenia sędziowskie i prokuratorskie.

Jak podkreślają, obecna sytuacja w SN jest nie do zaakceptowania.

“Kontrolę nad Sądem Najwyższym próbuje przejąć partyjny funkcjonariusz, którego umocowanie pozostaje sprzeczne z Konstytucją i regułami wyboru sędziów w państwach demokratycznych” – piszą. Jak zaznaczają, Kamil Zaradkiewicz nie tylko zmienia decyzje legalnego Pierwszego Prezesa SN, ale “jest też symbolem prawnika, który zaprzedał swe poglądy prawne i ideały w imię politycznej lojalności”.

Przypomnijmy, kilka dni temu Kamil Zaradkiewicz cofnął zarządzenie prof. Gersdorf dot. Izby Dyscyplinarnej. Była I Prezes SN zawiesiła tę Izbę w czynnościach, bo takie postanowienie wydał 8 kwietnia unijny Trybunał Sprawiedliwości.

Prawnicy z Europy podkreślają też, że to do “starych” sędziów SN należy dziś zadanie, by działania p.o. I Prezesa powstrzymać.

“Jego działanie ma doprowadzić do politycznego podporządkowania, zniszczenia autorytetu i marginalizacji na forum międzynarodowym niezależnego unijnego sądu, którym jest Sąd Najwyższy. Tym samym domknięty zostanie proces poddania polskiego sądownictwa kontroli rządzącej obecnie partii i podporządkowanych jej organów władzy” – piszą.

Prawnicy apelują: “nadchodzi dzień próby dla sędziów SN”. Chcą, by nowi sędziowie SN, rekomendowani przez nową KRS zostali wykluczeni ze Zgromadzenia Ogólnego. W przeciwnym wypadku, jak piszą autorzy apelu, zagrożone będzie bezpieczeństwo polskich obywateli.

“Taki sposób wyboru kandydatów może mieć skrajnie negatywne skutki dla bezpieczeństwa prawnego polskich obywateli, a jego dokonanie przy współudziale niezawisłych sędziów może prowadzić do nieodwracalnej legitymizacji bezprawia” – czytamy.

Prawnicy podkreślają, że jeśli Zgromadzenie odbędzie się w obecnie trwającej formie, czyli z udziałem nowych sędziów, to ci “starzy” mają jeszcze inne zadanie.

“Konieczne będzie objęcie go (Zgromadzenia Ogólnego-red.) odpowiednim monitoringiem społecznym i medialnym, który pozwoli krajowej i międzynarodowej opinii publicznej na uzyskanie pełnej informacji o jego przebiegu i zarejestrowanie potencjalnie towarzyszących mu nieprawidłowości proceduralnych i technicznych” – kwitują.

Wybory trwają. Dziś możemy poznać piątkę kandydatów na następców prof. Gersdorf

W trwającym z siedzibie SN Zgromadzeniu udział bierze 99 sędziów – wśród nich 42 nowych, rekomendowanych przez politycznie wybraną KRS (spośród nowych 43 sędziów jeden nie mógł wziąć udziału w ZO-red.). Sześć dodatkowych osób Andrzej Duda powołał do różnych Izb SN zaledwie przedwczoraj.

Wobec wzmożonej uwagi instytucji europejskich, w tym KE – która ma uważnie obserwować procedurę wyboru następców prof. Gersdorf – Kamil Zaradkiewicz zdecydował się wystosować specjalny apel, który w jęz. angielskim zamieszczony został na stronie SN.

“Właśnie jesteśmy świadkami przełomu w funkcjonowaniu sądownictwa wyczekiwanego przez polskie społeczeństwo. Wybór kandydatów jest ważnym krokiem w kierunku niezbędnych zmian a prezydent mnie powierzył obowiązek przeprowadzenia go” – napisał.

Jak dodał, ze względu na zagrożenie koronawirusem wprowadził specjalne środki ostrożności.

“W tym trudnym momencie przyjąłem zaszczytną funkcję p.o. I Prezesa SN i podjąłem się jej wykonywania zgodnie ze standardami niezależności i uczciwości, zgodnie z najwyższymi standardami funkcjonowania sądownictwa” – napisał Zaradkiewicz. Podkreślił, że “dołoży wszelkich starań, aby SN wznowił swoje obowiązki orzekania w rzeczywistej zgodności z zasadami niezawisłości sądów i sędziów, nadrzędnością Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadą legalności”. Te wartości – zdaniem p.o. I Prezesa – zostały “niestety w ostatnich zniekształcone”.

Przypomnijmy, była I Prezes SN prof. Małgorzata Gersdorf aktywnie angażowała się w obronę niezależnego sądownictwa.

Poniżej lista wszystkich sygnatariuszy apelu do “starych” sędziów SN:

Fundacja Otwarty Dialog (ODF, Polska/Belgia

Oraz:

Prof. Alberto Alemanno, HEC Paryż

Prof. Leszek Balcerowicz

Centrum Wolności Obywatelskich (Ukraina)

Prof. Paul Craig, St John’s College, Uniwersytet Oksfordzki

Defend Democracy (Belgia)

Estońskie Stowarzyszenie Sędziów – Sędzia Indrek Parrest, Prezes

Fińskie Stowarzyszenie Sędziów

Europejska Rada Stowarzyszeń Adwokackich i Prawniczych (CCBE)

Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR, Polska)

Prof. Gábor Halmai, Europejski Instytut Uniwersytecki we Florencji

Inicjatywa Arrested Lawyers (Turcja/Belgia)

Prof. Dimitry Kochenov, Uniwersytet w Groningen

Dr. Kriszta Kovács, WZB Berlin Center for Global Constitutionalism

Instytut Pokoju i Demokracji – Dr. Leyla Yunus, Dyrektor (Holandia/Azerbejdżan)

Jacek Kozłowski, wojewoda mazowiecki 2007-2015

Niemieckie Stowarzyszenie Adwokackie – Edith Kindermann, Prezes

Niemiecko-Polskie Stowarzyszenie Sędziów

Obserwatorium Wyborcze (Polska)

Paryska Rada Adwokacka – Olivier Cousi, Prezes

Prof. Laurent Pech, Uniwersytet Middlesex w Londynie

Prof. Vlad Perju, Boston College

Prof. Sébastien Platon, Uniwersytet Bordeaux

Rumuńskie Stowarzyszenie Sędziów (AMR) – Sędzia Dr. Andreea Ciucă, Prezes

Rumuńskie Stowarzyszenie Sędziów (AMR) – Sędzia Viorica Costiniu, Honorowy Prezes

Prof. Andrzej Rzepliński, b. Prezes Trybunału Konstytucyjnego

Prof. Wojciech Sadurski, Uniwersytet Sydney

Prof. Kim Lane Scheppele, Uniwersytet Princeton

Sędziowie Europejscy dla Demokracji i Wolności (MEDEL) – Filipe Marques, Prezes

Stowarzyszenie Sędziów Macedonii Płn – Sędzia Betim Jahja, Sekretarz

Stowarzyszenie Sędziów “Themis” (Polska)

Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia (LSO, Polska)

Ogólnopolski Strajk Kobiet

Jerzy Adam Stępień, b. Prezes Trybunału Konstytucyjnego

Stowarzyszenie Sędziów Rodzinnych Pro Familia (Polska)

Szwedzkie Stowarzyszenie Sędziów – Sędzia Björn Lindén, Prezes

Jacek Szymanderski, b. poseł na Sejm i działacz opozycji solidarnościowej

Andrzej Wielowieyski, b. senator i działacz opozycji solidarnościowej

Włoska Federacja Praw Człowieka (FIDU)

Prof. Fryderyk Zoll, Uniwersytet Jagielloński


https://wiadomosci.onet.pl/kraj/kamil-zaradkiewicz-sylwetka-tymczasowego-przewodniczacego-sadu-najwyzszego/5c0w15x

https://wiadomosci.onet.pl/kraj/sad-najwyzszy-probuje-wybrac-nowego-i-prezesa-obrady-sie-przedluzaja/4fmqbw1